Zmiany w Ordynacji podatkowej od 1 października 2026 r. Co powinien wiedzieć przedsiębiorca?

Ordynacja podatkowa zmieniła się od 1 października 2026 r.

Nowelizacja została ogłoszona w Dzienniku Ustaw z 25 czerwca 2026 r. pod pozycją 846. Zasadnicza część przepisów weszła w życie 1 października 2026 r., choć ustawa przewiduje również wyjątki z innymi terminami. Nie mamy więc do czynienia z projektem ani zapowiedzią Ministerstwa Finansów, lecz z obowiązującym prawem.

Dla przeciętnej firmy najważniejsze nie są dziesiątki zmian redakcyjnych, lecz te przepisy, które wpływają na codzienny kontakt z urzędem skarbowym, korekty deklaracji i płatności podatków. Poniżej wybraliśmy pięć zmian, o których przedsiębiorca powinien wiedzieć.

1. Ktoś inny może zapłacić za przedsiębiorcę podatek do 5 000 zł

Do końca września osoba trzecia, która nie należała do wskazanej w ustawie najbliższej rodziny podatnika, mogła skutecznie zapłacić jego podatek tylko wtedy, gdy kwota nie przekraczała 1 000 zł. Od 1 października limit został podniesiony do 5 000 zł.

To praktyczna zmiana np. przy pomyłce w przelewie, technicznym problemie z rachunkiem przedsiębiorcy albo sytuacji, w której płatność wykonuje wspólnik czy inna osoba. Nadal trzeba pamiętać, że sam przelew na mikrorachunek nie rozwiązuje wszystkiego. Z opisu płatności powinno jasno wynikać, jakiego podatnika i jakiego zobowiązania dotyczy wpłata.

2. Korekta deklaracji i nadpłata bez dodatkowego pisma w każdej sprawie

Nowelizacja upraszcza procedurę, gdy z korekty deklaracji wynika nadpłata. Dotychczas podatnik mógł znaleźć się w sytuacji, w której oprócz samej korekty musiał przechodzić dodatkową procedurę stwierdzenia nadpłaty. Nowe przepisy ograniczają ten formalizm i w wielu przypadkach pozwalają oprzeć rozliczenie na samej skorygowanej deklaracji.

Jest jednak ważny próg. Jeżeli z korekty deklaracji wynika nadpłata wyższa niż 10 000 zł, do korekty trzeba dołączyć pisemne uzasadnienie jej przyczyn. Przy większych korektach nadal warto więc przygotować dokumentację pokazującą, skąd powstała różnica i dlaczego wcześniejsze rozliczenie wymagało zmiany.

3. Urząd skarbowy może sam poprawić deklarację do 10 000 zł

Zmienił się również art. 274 Ordynacji podatkowej. Organ podatkowy może dokonać korekty deklaracji, jeżeli wynikająca z niej zmiana m.in. zobowiązania podatkowego, nadpłaty, zwrotu podatku albo straty nie przekracza 10 000 zł.

To nie oznacza, że przedsiębiorca traci kontrolę nad rozliczeniem. Organ powinien przekazać informację o przyczynie korekty oraz jej skutkach. Podatnik ma następnie 14 dni na wniesienie sprzeciwu. Jeżeli więc urząd poprawi deklarację w sposób, z którym firma się nie zgadza, trzeba zareagować w terminie, zamiast zakładać, że „księgowość sama się wyjaśni”.

W praktyce oznacza to również większe znaczenie bieżącego monitorowania korespondencji z urzędu. Nawet prawidłowo prowadzona księgowość nie pomoże, jeżeli informacja z organu przez dwa tygodnie będzie leżała nieotwarta na niewłaściwej skrzynce.

4. Możliwe jest umorzenie podatku jeszcze przed terminem płatności

Od października Ordynacja podatkowa pozwala organowi, na wniosek podatnika, umorzyć w całości albo części także sam podatek, a nie dopiero zaległość podatkową. Oznacza to, że w uzasadnionej sytuacji wniosek może zostać złożony jeszcze przed upływem terminu płatności.

Nie jest to automatyczna ulga. Nadal trzeba wykazać ważny interes podatnika lub interes publiczny, a organ ocenia konkretną sytuację.

5. Zmieniły się zasady raportowania schematów podatkowych MDR

Nowelizacja przebudowała również przepisy dotyczące MDR. Ministerstwo Finansów wskazywało przy pracach nad ustawą przede wszystkim na ograniczenie raportowania krajowych schematów podatkowych oraz uproszczenie obowiązków informacyjnych. Jednocześnie nie oznacza to, że temat MDR znika z działalności przedsiębiorców.

Przy nietypowej restrukturyzacji lub transakcji transgranicznej nadal trzeba ocenić, czy nie występują obowiązki raportowe. Złagodzenie przepisów nie oznacza końca analizy MDR.

Biuro rachunkowe Jarosław: co nowe przepisy oznaczają dla lokalnych firm?

Dla większości przedsiębiorców nie ma potrzeby zmieniania całego modelu rozliczeń. Warto natomiast sprawdzić, czy osoba prowadząca księgowość zna nowe limity i procedury, wie jak reagować na korektę dokonaną przez urząd oraz rozróżnia zwykłą korektę deklaracji od sytuacji wymagającej dodatkowego uzasadnienia lub analizy podatkowej.

• przy płatności podatku przez inną osobę sprawdź nowy limit 5 000 zł;
• przy korekcie powodującej nadpłatę powyżej 10 000 zł przygotuj pisemne uzasadnienie;
• po otrzymaniu korekty deklaracji dokonanej przez urząd pilnuj 14-dniowego terminu na sprzeciw;
• przy problemach z płynnością rozważ, czy istnieją podstawy do wniosku o ulgę jeszcze przed terminem płatności;
• przy reorganizacjach i nietypowych transakcjach nie wykreślaj MDR z checklisty bez wcześniejszej analizy.

Jeżeli szukasz biura rachunkowego w Jarosławiu, warto więc pytać nie tylko o cenę miesięcznego księgowania. Znaczenie ma również to, kto śledzi zmiany przepisów, jak biuro reaguje na korespondencję z urzędu i czy w bardziej złożonej sprawie przedsiębiorca ma dostęp do doradcy podatkowego. Szerzej opisujemy ten model w materiale Biuro rachunkowe w Jarosławiu z doradcą podatkowym.

Czy trzeba teraz składać jakieś zgłoszenie do urzędu?

Nie. Wejście w życie nowelizacji nie oznacza ogólnego obowiązku składania przez przedsiębiorców dodatkowego formularza. Zmiany mają znaczenie wtedy, gdy wystąpi konkretna sytuacja: korekta deklaracji, nadpłata, płatność podatku przez osobę trzecią, wniosek o ulgę albo zdarzenie wymagające analizy MDR.

Najważniejsza jest więc aktualizacja procedur po stronie przedsiębiorcy i jego księgowości. Dokumenty z października nie powinny być obsługiwane według instrukcji z września tylko dlatego, że „zawsze tak robiliśmy”.